Zielony Ład: Zrównoważone baterie krokiem w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym i gospodarki neutralnej dla klimatu

Komisja Europejska proponuje modernizację przepisów UE dotyczących baterii. W związku z tym angażuje się w realizację inicjatywy będącej pierwszym spośród działań zapowiedzianych w planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym. Baterie, które są bardziej zrównoważone przez cały cykl ich życia, mają kluczowe znaczenie dla realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu oraz zawartej w nim strategii „zero zanieczyszczeń". Stosowanie takich baterii sprzyja konkurencyjnemu zrównoważonemu rozwojowi. Są one również niezbędne dla ekologicznego transportu, czystej energii i osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Wniosek Komisji dotyczy kwestii społecznych, gospodarczych i środowiskowych związanych ze wszystkimi rodzajami baterii.

Baterie wprowadzane do obrotu w UE powinny być bardziej zrównoważone, wysoce wydajne i bezpieczne przez cały cykl ich życia. Chodzi tu więc o baterie produkowane przy możliwie najmniejszym wpływie na środowisko, z wykorzystaniem materiałów uzyskanych przy pełnym poszanowaniu praw człowieka oraz norm społecznych i ekologicznych. Baterie muszą być długotrwałe i bezpieczne, a po zakończeniu ich cyklu życia należy je ponownie wykorzystać, przetworzyć lub poddać recyklingowi, zapewniając w ten sposób ponowne wprowadzenie cennych materiałów do gospodarki.

Promowanie konkurencyjnego zrównoważonego rozwoju w Europie

Komisja proponuje obowiązkowe wymogi dla wszystkich baterii (tj. przemysłowych, przenośnych, akumulatorów samochodowych i akumulatorów pojazdów elektrycznych) wprowadzanych na rynek UE. Następujące założenia mają zasadnicze znaczenie dla bardziej zrównoważonego rozwoju i konkurencyjnego przemysłu baterii w Europie i na całym świecie: stosowanie materiałów pozyskanych w sposób odpowiedzialny i o ograniczonym użyciu substancji niebezpiecznych, minimalna zawartość materiałów pochodzących z recyklingu, ślad węglowy, wydajność i trwałość oraz etykietowanie, a także realizacja celów dotyczących zbierania i recyklingu.

Odpowiadając na potrzeby szybko rozwijającego się rynku, zapewnienie pewności prawa przyczyni się dodatkowo do uruchomienia inwestycji na dużą skalę i zwiększenia zdolności produkcyjnych w zakresie innowacyjnych i zrównoważonych baterii w Europie i poza nią.

Minimalizacja wpływu baterii na środowisko

Środki zaproponowane przez Komisję ułatwią osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. Lepsze i bardziej wydajne baterie będą miały kluczowe znaczenie w elektryfikacji transportu drogowego, która znacznie zmniejszy emisje oraz zwiększy zarówno upowszechnienie pojazdów elektrycznych, jak i udział odnawialnych źródeł energii w koszyku energetycznym UE.

Za pomocą tego wniosku Komisja dąży również do pobudzenia gospodarki o obiegu zamkniętym w łańcuchach wartości baterii, a także do promowania bardziej efektywnego wykorzystania zasobów w celu zminimalizowania wpływu baterii na środowisko. Od dnia 1 lipca 2024 r. do obrotu będzie można wprowadzać wyłącznie przemysłowe baterie wielokrotnego ładowania oraz akumulatory pojazdów elektrycznych, dla których sporządzono deklarację śladu węglowego.

Aby zamknąć obieg i utrzymać cenne materiały wykorzystywane w bateriach tak długo, jak to możliwe w gospodarce europejskiej, Komisja proponuje ustanowienie nowych wymogów i celów dotyczących zawartości materiałów pochodzących z recyklingu oraz zbierania, przetwarzania i recyklingu baterii po wycofaniu ich z eksploatacji. Zagwarantowałoby to, że baterie przemysłowe, akumulatory samochodowe i akumulatory pojazdów elektrycznych pozostaną przydatne dla gospodarki nawet po upływie ich okresu użytkowania.

Aby znacznie poprawić zbieranie i recykling baterii przenośnych, wskaźnik zbierania baterii powinien wzrosnąć z obecnego poziomu 45 proc. do 65 proc. w 2025 r., a w 2030 r. do 70 proc. Dzięki temu materiały stosowane do produkcji baterii, z których korzystamy w domu, pozostaną przydatne dla gospodarki. W przypadku innych baterii (baterii przemysłowych, akumulatorów samochodowych lub akumulatorów pojazdów elektrycznych) wskaźnik ten musi wynosić 100 proc. Wszystkie zebrane baterie muszą zostać poddane recyklingowi. Należy także osiągnąć wysoki poziom odzysku, w szczególności cennych materiałów, takich jak kobalt, lit, nikiel i ołów.

Proponowane rozporządzenie określa ramy, które ułatwią ponowne wykorzystanie akumulatorów z pojazdów elektrycznych, np. jako stacjonarne systemy magazynowania energii lub po włączeniu do sieci elektroenergetycznej jako źródła energii.

Wykorzystanie nowych technologii informatycznych, w szczególności paszportu akumulatorów i połączonej przestrzeni danych, będzie miało kluczowe znaczenie dla bezpiecznej wymiany danych, zwiększenia przejrzystości rynku baterii i identyfikowalności dużych baterii w całym cyklu ich życia. Umożliwi to producentom opracowywanie innowacyjnych produktów i usług w ramach dwojakiej transformacji – ekologicznej i cyfrowej.

Dzięki nowym normom zrównoważonego rozwoju baterii Komisja będzie również promować na całym świecie zieloną transformację i opracuje plan działania dla dalszych inicjatyw w ramach polityki zrównoważonych produktów.