Orędzie o stanie Unii

Komisja przyjmuje zmienione wytyczne w sprawie pomocy państwa w ramach unijnego systemu handlu emisjami

 

Zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem i celem UE, jakim jest uczynienie z UE pierwszej gospodarki neutralnej dla klimatu do 2050 r., Komisja przyjęła dziś zmienione wytyczne w sprawie pomocy państwa w ramach unijnego systemu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w kontekście nowego okresu rozliczeniowego po 2021 r. („wytyczne ETS”).Wytyczne wejdą w życie 1 stycznia 2021 r. wraz z nowym okresem rozliczeniowym ETS i zastąpią poprzednie wytyczne przyjęte w 2012 r.

 

Wiceprzewodnicząca Komisji Margrethe Vestager, odpowiedzialna za politykę konkurencji, oświadczyła: Aby w sposób zrównoważony przeciwdziałać zmianie klimatu i osiągnąć cele Zielonego Ładu, musimy określić cenę emisji dwutlenku węgla, a zarazem uniknąć tzw. ucieczki emisji. Przyjęte dziś zmienione wytyczne w sprawie pomocy państwa w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji są ważnym elementem tego projektu. Umożliwiają one państwom członkowskim wspieranie sektorów, które z powodu pośrednich kosztów emisji są najbardziej narażone na ryzyko ucieczki emisji. Wytyczne te jednocześnie przyczyniają się też do opłacalnej dekarbonizacji gospodarki, ponieważ pozwalają uniknąć nadmiernych rekompensat i zbytnich zakłóceń konkurencji na jednolitym rynku.

 

Unijna kontrola pomocy państwa ma istotną rolę do odegrania w wypełnianiu celów Europejskiego Zielonego Ładu. Zasady pomocy państwa w dalszym ciągu muszą gwarantować jak najlepsze wykorzystanie ograniczonych funduszy publicznych. Oznacza to zapewnienie, by środki publiczne nie zniechęcały do prywatnych inwestycji, oraz zagwarantowanie równych warunków działania na jednolitym rynku, a jednocześnie minimalizowanie kosztów dla podatników.

 

Wytyczne w sprawie ETS mają na celu zmniejszenie ryzyka ucieczki emisji, polegającej na przenoszeniu przez przedsiębiorstwa produkcji do krajów spoza UE o mniej ambitnej polityce klimatycznej, co prowadzi do ograniczenia działalności gospodarczej w UE i nie redukuje emisji gazów cieplarnianych w skali globalnej. W szczególności wytyczne umożliwiają państwom członkowskim częściowe zrekompensowanie przedsiębiorstwom z sektorów zagrożonych wyższych cen energii elektrycznej wynikających z sygnałów cenowych dotyczących emisji dwutlenku węgla, ustanowionych przez EU ETS (tak zwane „pośrednie koszty emisji”). Jednocześnie jednak nadmierne rekompensaty dla przedsiębiorstw mogłyby działać wbrew sygnałom cenowym ustanowionym przez EU ETS w celu wspierania opłacalnej dekarbonizacji gospodarki oraz powodować zbytnie zakłócenia konkurencji na jednolitym rynku.

 

W tym kontekście zmienione wytyczne ETS:

a)   mają na celu kierowanie pomocy tylko do sektorów zagrożonych ucieczką emisji gazów cieplarnianych ze względu na wysokie pośrednie koszty emisji i dużą ekspozycję na handel międzynarodowy. W oparciu o obiektywną metodykę szacuje się, że do pomocy kwalifikuje się 10 sektorów i 20 podsektorów (w porównaniu z 14 sektorami i 7 podsektorami na podstawie poprzednich wytycznych);

b)   ustanawiają stałą stawkę rekompensaty na poziomie 75 proc. w nowym okresie (obniżoną z 85 proc. na początku poprzedniego okresu rozliczeniowego ETS) oraz wykluczają rekompensatę z tytułu nieefektywnych technologii, aby zachęcać przedsiębiorstwa do efektywności energetycznej; a także

c)    uzależniają udzielenie rekompensaty od dodatkowych wysiłków na rzecz dekarbonizacji, podejmowanych przez przedsiębiorstwa, na przykład od wykonania zaleceń z audytu efektywności energetycznej.

 

Wytyczne uwzględniają też specyficzne warunki małych i średnich przedsiębiorstw zgodnie ze strategią MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy i zwalniają te firmy z nowego wymogu warunkowości, aby ograniczyć ich obciążenie administracyjne.

 

Komisja zakończyła obszerną ewaluację oraz ocenę skutków, zgodnie z wytycznymi w sprawie lepszego stanowienia prawa i z pomocą konsultanta zewnętrznego. W tym kontekście Komisja przeprowadziła liczne konsultacje, w tym konsultacje publiczne z wykorzystaniem kwestionariusza oraz konsultacje ukierunkowane w celu zebrania opinii od zainteresowanych sektorów. Komisja zasięgnęła też opinii właściwych zainteresowanych stron na temat projektu zmienionych wytycznych w ramach konsultacji publicznych przeprowadzonych w dniach od 14 stycznia do 10 marca 2020 r. Wszystkie szczegółowe informacje na temat konsultacji publicznych są dostępne w internecie.

 

Nowe wytyczne, sprawozdanie z oceny skutków oraz wszystkie dokumenty potwierdzające dostępne są tutaj.

 

Komisja jest też w trakcie dokonywania oceny i przeglądu innych wytycznych w sprawie pomocy państwa, w tym dotyczących pomocy państwa na rzecz sektora energetycznego i ochrony środowiska, aby zapewnić ich pełną zgodność z celami Komisji w zakresie zielonej i cyfrowej transformacji.