Nowe przepisy dotyczące OLAF-u

Parlament Europejski przyjął 17 grudnia 2020 nowe przepisy, które wzmacniają rolę Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i torują drogę do sprawnej współpracy z nową Prokuraturą Europejską (EPPO). Zgodnie z oczekiwaniami Prokuratura Europejska rozpocznie działalność na początku 2021 r. W zmienionym rozporządzeniu nr 883/2013 (tzw. rozporządzeniu w sprawie OLAF) określono, w jaki sposób OLAF będzie współpracować z prokuratorami EPPO, aby zapewnić należytą ochronę finansowania unijnego.

 

Johannes Hahn, komisarz do spraw budżetu i administracji powiedział: W 2021 r. rozpoczynamy nowy okres budżetowy, w którym przeznaczymy znaczne środki finansowe na pomoc UE w przezwyciężeniu skutków pandemii. Mamy obowiązek wobec obywateli i przedsiębiorstw unijnych, aby dopilnować, by każdy cent został wydany zgodnie z przepisami. Wzmocnienie uprawnień Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, powołanie Prokuratury Europejskiej i koordynacja ich współpracy w ramach całościowego podejścia do zwalczania nadużyć finansowych w UE w zakresie identyfikowania nadużyć finansowych, prowadzenia dochodzeń przeciw ich sprawcom i ich ścigania jest ważnym krokiem naprzód w zakresie ochrony interesów finansowych Unii.

 

Zarówno OLAF, jak i EPPO będą działać na rzecz ochrony interesów finansowych Unii, a ich role wzajemnie się uzupełniają. Mandat Prokuratury Europejskiej obejmuje 22 z 27 państw członkowskich i będzie się koncentrować wyłącznie na prowadzeniu postępowań przygotowawczych oraz wnoszeniu i popieraniu oskarżeń w sprawach karnych. Natomiast OLAF będzie nadal działał w całej UE, a jego zakres działania będzie szerszy, gdyż obejmuje on również prowadzenie dochodzeń w sprawach innych niż karne, które mają wpływ na interesy finansowe Unii, a także poważne uchybienia w instytucjach europejskich.

 

Nowe przepisy określają w szczególności, w jaki sposób OLAF i EPPO będą współpracować od samego początku. Współpraca ta będzie opierała się na:

  • przejrzystych zasadach dotyczących przekazywania informacji, tak aby żadna sprawa nie została niezauważona – OLAF będzie informować Prokuraturę Europejską o każdej sprawie uznanej za wchodzącą w zakres jej kompetencji, a Prokuratura Europejska będzie informować OLAF o sprawach dotyczących nielegalnych działań mających wpływ na budżet UE, które wykraczają poza zakres jej kompetencji;
  • jednoznacznym zdefiniowaniu uzupełniających się ról obu urzędów – OLAF będzie koncentrować się na środkach niezbędnych do odzyskania zdefraudowanych pieniędzy lub na środkach administracyjnych służących ochronie budżetu przed nadużyciami finansowymi, natomiast EPPO będzie koncentrować się na prowadzeniu dochodzeń w celu ustalenia odpowiedzialności karnej.

W zmienionym rozporządzeniu usprawniono również sposób prowadzenia dochodzeń przez OLAF poprzez:

  • uproszczone przepisy dotyczące kontroli na miejscu i inspekcji, które umożliwią OLAF-owi wykonywanie uprawnień dochodzeniowych w bardziej skuteczny i spójny sposób we wszystkich państwach członkowskich;
  • nowe przepisy dotyczące dostępu OLAF-u za pośrednictwem właściwych organów krajowych do informacji o rachunkach bankowych, co często ma kluczowe znaczenie w dochodzeniach dotyczących nadużyć finansowych;
  • zaostrzone przepisy dotyczące jednostek koordynujących zwalczanie nadużyć finansowych w państwach członkowskich oraz współpracy między OLAF-em a właściwymi organami krajowymi przed dochodzeniem, w jego trakcie i po jego zakończeniu;
  • wzmocnione gwarancje dla osób, na które dochodzenie prowadzone przez OLAF wywiera wpływ, poprzez powołanie kontrolera odpowiedzialnego za rozpatrywanie skarg dotyczących stosowania gwarancji proceduralnych i przepisów mających zastosowanie do dochodzeń, a także umożliwienie dostępu do raportu końcowego OLAF-u osobom, na które dochodzenie wywiera wpływ, w przypadku dochodzeń zakończonych wydaniem zaleceń dla organów wymiaru sprawiedliwości.