Jak zapowiedzieli przewodniczący Jean-Claude Juncker i pierwszy wiceprzewodniczący Frans Timmermans w swoim liście intencyjnym, towarzyszącym orędziu o stanie Unii 2018 wygłoszonym przez przewodniczącego Junckera, nowa strategia dotycząca biogospodarki stanowi część działań Komisji na rzecz stworzenia impulsu dla ożywienia zatrudnienia, wzrostu gospodarczego i inwestycji w UE. Celem jest zwiększenie zrównoważonego wykorzystania zasobów odnawialnych i poprawa w tym zakresie, aby stawić czoła globalnym i lokalnym wyzwaniom, takim jak zmiana klimatu czy zrównoważony rozwój.
W świecie ograniczonych zasobów biologicznych i zasobów ekosystemów potrzebne są wysiłki na rzecz innowacji, aby zapewnić ludziom żywność, czystą wodę i energię. Dzięki biogospodarce można wytwarzać z alg paliwo, poddawać recyklingowi odpady z tworzyw sztucznych, a także przekształcać odpady w nowe meble i ubrania albo przemysłowe produkty uboczne w bionawozy. Biogospodarka daje szansę na stworzenie do 2030 r. 1 mln nowych, zielonych miejsc pracy.
Wiceprzewodniczący do spraw miejsc pracy, wzrostu, inwestycji i konkurencyjności Jyrki Katainenpowiedział: Stało się oczywiste, że musimy dokonać zmiany systemowej, jeśli chodzi o sposoby, w jakie wytwarzamy, konsumujemy i wyrzucamy produkty. Rozwijając naszą biogospodarkę – odnawialny segment gospodarki o obiegu zamkniętym – możemy znaleźć nowe, innowacyjne sposoby zapewniania żywności, czystej wody i energii, które nie doprowadzą do wyczerpania ograniczonych zasobów biologicznych naszej planety. Poza tym przy kształtowaniu nowego podejścia do naszej gospodarki i modernizacji naszych modeli produkcji nie chodzi nam tylko o nasze środowisko i klimat. Działania te wiążą się również z ogromnym potencjałem stworzenia nowych, zielonych miejsc pracy, zwłaszcza na obszarach wiejskich i przybrzeżnych.
Carlos Moedas, komisarz ds. badań, nauki i innowacji, dodał: UE chce przodować w dziedzinie przekształcania odpadów, pozostałości i odrzutów w produkty wysokiej wartości, przyjazne dla środowiska chemikalia, pasze i tekstylia. Badania naukowe i innowacje odgrywają kluczową rolę w przyspieszaniu przejścia na zieloną gospodarkę w Europie i osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju ONZ.
Stworzenie zrównoważonej biogospodarki o obiegu zamkniętym wymaga skoordynowanych wysiłków ze strony organów publicznych i przemysłu. Aby wesprzeć te wspólne starania, w 2019 r. Komisja wprowadzi w oparciu o trzy główne cele 14 konkretnych środków. Należą do nich m.in.:
1. 1) Rozwój i wzmocnienie sektorów wykorzystujących biotechnologie
Komisja chce uwolnić potencjał biogospodarki na rzecz długotrwalej modernizacji gospodarczej i przemysłowej w Europie oraz zapewnienia zrównoważonego dobrobytu. W tym celu Komisja:
  • ustanowi tematyczną platformę inwestycyjną dla biogospodarki o obiegu zamkniętym, dysponującą budżetem w wysokości 100 mln euro, której celem będzie lepsze wprowadzanie na rynek innowacji opartych na biotechnologii oraz zmniejszenie ryzyka inwestycji sektora prywatnego w zrównoważone rozwiązania
  • ułatwi rozwój nowych zrównoważonych biorafinerii w całej Europie
2. Szybkie wprowadzenie biogospodarki w całej Europie:
W niektórych regionach i państwach członkowskich, zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej, potencjał biomasy i odpadów jest ogromny, jednak nie jest w pełni wykorzystywany. Dlatego też Komisja zamierza:
  • opracować strategiczny plan działania na rzecz zrównoważonych systemów żywnościowych i rolniczych, leśnictwa oraz bioproduktów
  • w ramach programu „Horyzont 2020" ustanowić unijne narzędzie wspierania polityki dotyczącej biogospodarki, aby pomagać krajom UE w opracowywaniu krajowych i regionalnych planów działań na rzecz biogospodarki
  • zapoczątkować działania pilotażowe na rzecz rozwoju biogospodarki na obszarach wiejskich, przybrzeżnych i miejskich, na przykład w zakresie gospodarki odpadami i praktyk rolniczych sprzyjających pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę.
3. 3) Ochrona ekosystemu i zrozumienie ekologicznych ograniczeń biogospodarki
Nasz ekosystem stoi w obliczu poważnych zagrożeń i wyzwań, do których należą rosnąca liczba ludności, zmiana klimatu i degradacja gleby. Aby sprostać tym wyzwaniom, Komisja:
  • wdroży ogólnounijny system monitorowania postępów na drodze do zrównoważonej biogospodarki o obiegu zamkniętym
  • poszerzy bazę wiedzy i zwiększy zrozumienie konkretnych obszarów biogospodarki poprzez gromadzenie danych i zwiększanie ich dostępności za pośrednictwem centrum wiedzy na temat biogospodarki
  • będzie promować dobre praktyki w zakresie biogospodarki w bezpiecznych ekologicznych granicach oraz określać wytyczne w tym zakresie.
22 października w Brukseli Komisja organizuje konferencję, na której omówiony zostanie z zainteresowanymi stronami plan działania i przedstawione zostaną konkretne bioprodukty.
Kontekst
W liście intencyjnym skierowanym do prezydencji Rady Europejskiej i Parlamentu przewodniczący Jean-Claude Juncker i pierwszy wiceprzewodniczący Komisji Frans Timmermans zapowiedzieli ten komunikat jako jeden z priorytetów Komisji mający dać impuls dla ożywienia zatrudnienia, wzrostu gospodarczego i inwestycji w UE. Jest to aktualizacja strategii dotyczącej biogospodarki z 2012 r.
Biogospodarka obejmuje wszystkie sektory i systemy, w których wykorzystuje się zasoby biologiczne. Jest to jedna z największych i najważniejszych gałęzi unijnej gospodarki, która obejmuje sektory: rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, żywności, bioenergii oraz bioproduktów. Roczne obroty biogospodarki sięgają 2 bln euro i zapewnia ona ok. 18 mln miejsc pracy. Jest to również kluczowy obszar służący pobudzaniu wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich i przybrzeżnych.
UE już finansuje badania naukowe i projekty demonstracyjne w dziedzinie zrównoważonych rozwiązań ekologicznych, sprzyjających włączeniu społecznemu i opierających się na obiegu zamkniętym, i wspiera ich wdrażanie. Na te cele przeznaczyła m.in. 3,85 mld euro w ramach obecnego unijnego programu finansowania badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020". Na lata 2020–2027 Komisja zaproponowała przeznaczyć na żywność i zasoby naturalne (w tym również na biogospodarkę) 10 mld euro w ramach programu „Horyzont Europa".
Więcej informacji
Tutaj dostępne są następujące dokumenty:
  • Nowa strategia dotycząca biogospodarki
  • Zestawienie informacji
  • Broszura
  • Infografika
  • Nagranie wideo